Kerkwijdingsfeest
Marc Massaer
Broeders en zusters in Christus,
Onvoorstelbaar hoe mensen doorheen de geschiedenis zulke mooie kerken hebben kunnen bouwen, en dat zonder alle technische mid-delen die er vandaag voorhanden zijn. Denken we maar aan de ker-ken in Rome, in Spanje maar ook in Zuid-Duitsland of Oostenrijk, en ook in onze eigen regio zijn er prachtige kerken gebouwd. Het is een teken van groot geloof in God. Een kerk is een teken van Gods aanwe-zigheid en van God die met zijn mensen optrekt. Het is altijd heel pijn-lijk als kerken gesloten moeten worden.
Een kerk kan verdwijnen of worden verwoest. Haar muren kunnen instorten, het altaar kan verdwijnen en de klokken kunnen zwijgen, maar kan men daarmee ook het geloof vernietigen? Kan men Christus uit het hart van mensen verdrijven? De geschiedenis van de Francis-canenkerk in Mostar, waar ik twee weken geleden met een bedevaart-groep de H. Mis mocht vieren, stelt ons voor deze vragen. De oude Kerk van de heilige Petrus en Paulus werd op 9 mei 1992 tijdens de oorlog verwoest. Later werd op dezelfde plaats een kerk met prach-tige mozaïeken gebouwd. De herbouwde kerk werd opnieuw een plaats van gebed, Eucharistie en christelijke gemeenschap. Op 28 juni 2023 werd zij plechtig ingewijd.
Wat een verschil: mensen kunnen verwoesten maar God blijft trouw. Waar verdeeldheid mensen uit el-kaar drijft, roept Christus hen opnieuw bijeen. Vandaag kijken wij daarom niet alleen naar een schitte-rend kerkgebouw dat opnieuw aan God is toegewijd, een teken van hoop. Een teken dat de liefde sterker is dan de haat, dat geloof kan blijven bestaan te midden van verwoesting en dat Christus zijn Kerk niet los-laat.
Wie is Jezus voor ons?
In het evangelie van vandaag vragen mensen aan Jezus: Als Gij de Christus zijt, zegt het ons dan ronduit. Jezus zegt dat Hij het hun al heeft gezegd maar dat zij het niet geloven. Het is een pijnlijke tegenstelling. Jezus staat vóór hen maar zij herkennen Hem niet. Zijn woorden en werken zijn zichtbaar, maar hun hart blijft gesloten.
Ook vandaag staan wij voor die keuze: wie is Jezus voor ons? Is Hij alleen een figuur uit het verleden, ie-mand over wie wij spreken in onze kerken? Of is Hij werkelijk de Heer aan wij ons leven toevertrouwen?
De geschiedenis van Mostar laat zien hoe kwetsbaar het geloofsleven van mensen kan zijn, wanneer haat en verdeeldheid de overhand krijgen. Maar zij laat ook zien dat geloof niet samenvalt met de stenen van een gebouw. De kerk kan worden verwoest, maar het geloof kan in het hart van mensen blijven leven. Een altaar kan worden vernietigd, maar de honger naar God kan blijven bestaan.
Jezus zegt: Mijn schapen luisteren naar mijn stem, Ik ken ze en zij volgen Mij. Dat is de kerk van het geloof: luisteren naar Christus en Hem volgen, ook wanneer de weg moeilijk wordt. Het geloof vraagt dat wij ons niet laten beheersen door haat, wrok of wantrouwen. Het vraagt dat wij ons hart openstellen voor de stem van de Goede Herder. Jezus wil vertrouwvol met ons omgaan, maar laten wij Hem toe ons hart te veranderen?
De verwoesting van een kerk is meer dan het verlies van stenen. Een kerk is een plaats waar mensen samenkomen, waar kinderen worden gedoopt, waar huwelijken worden ingezegend, waar de H. Eucha-ristie wordt gevierd en afscheid wordt genomen van geliefde overledenen. Wanneer zo´n kerk wordt ver-woest, wordt ook een plaats van ontmoeting getroffen. Maar de diepste wonde ontstaat wanneer mensen van elkaar vervreemden. Wanneer afkomst, nationaliteit of vijandschap belangrijker worden dan het res-pect voor de waardigheid van de menselijke persoon. Wanneer de ander niet meer wordt gezien als ie-mand die door God is geschapen en door Christus wordt bemind.
Daarom moeten wij ons voortdurend afvragen: wat bouwen wij op in ons eigen leven? Brengen wij men-sen dichter bij elkaar en bij Jezus Christus, of vergroten wij de afstand met Jezus Christus? Spreken wij woorden van verzoening of woorden die verwonden? Zijn wij bereid te vergeven, of blijven wij gevangen in het verleden? Christus heeft zijn kerk niet gesticht om een gemeenschap van vijanden te vormen, maar om mensen bijeen te brengen in de liefde van God.
De apostel Paulus noemt de Kerk het Lichaam van Christus. Christus is het hoofd en wij zijn de ledematen. Wanneer één lid lijdt, lijden de andere leden mee. Dat betekent dat verdeeldheid in de Kerk ons allemaal raakt. Dat betekent ook dat de eenheid niet alleen een opdracht is voor paus, bisschoppen, priesters, dia-kens en religieuzen. Iedere gedoopte is geroepen om aan die eenheid te bouwen.
Eenheid betekent niet dat wij niet verschillend in het leven mogen staan want iedereen heeft verschillen-de talenten en een verschillende roeping. Eenheid betekent dat wij streven naar eenheid in het geloof en de liefde en dat wij ons niet laten scheiden van Christus. Eén zijn in de waarheid, waarachtig leven, niet huichelen maar blijven zoeken naar de eenheid in de waarheid die Christus is.
Bij de kerkwijding wordt het gebouw aan God toegewijd. Het altaar wordt gewijd als de plaats waar de H. Eucharistie wordt gevierd. Er worden twaalf kruisjes geplaatst, die gezalfd worden als teken dat de kerk gebouwd is op de twaalf apostelen. Christus is de hoeksteen op wie de kerk is gebouwd. Hij is de levende Heer, gestorven en verrezen, de nieuwe tempel van God. Hij verzamelt zijn volk en maakt ons door het doopsel tot levende stenen van Zijn Lichaam. Wanneer wij de H. Communie ontvangen, tonen wij onze verbondenheid met de levende Heer Jezus Christus en onze verbondenheid met elkaar. Daarom is het tegenstrijdig wanneer wij aan het altaar de vrede van Christus ontvangen, maar buiten de kerk verdeeld-heid blijven zaaien.
De H. Eucharistie vraagt om bekering; zij leert ons de ander niet uitsluitend te zien door de bril van zijn afkomst, verleden of fouten, maar als iemand die God liefheeft en die Christus wil bereiken.
Dat geldt bijzonder sterk voor een plaats als Mostar, waar de herinnering aan de oorlog nog deel uitmaakt van de geschiedenis van de stad. Als de kerk opnieuw wordt ingewijd, is dat daarom niet alleen een mo-ment van dankbaarheid voor de herbouw. Het is ook een uitnodiging om de geestelijke tempel opnieuw op te bouwen door geloof, gebed, vergeving en trouw aan Christus.
De stenen muren kunnen worden hersteld door metselaars maar het herstel van de verbondenheid vraagt om mensen die zich door het evangelie laten veranderen. En daarin ligt de opdracht van de Franciscanen maar het is ook onze opdracht in onze eigen regio om in de geest van de Heilige Franciscus vrede en ver-zoening te brengen en Christus zichtbaar te maken in het leven.
Christus besluit het evangelie met de woorden: Ik geef hun eeuwig leven. Niemand zal ze uit mijn hand roven. Wat een troostvolle boodschap en belofte. Gebouwen kunnen worden verwoest. Gemeenschappen kunnen gewond raken. Mensen kunnen elkaar verlaten. Maar Christus blijft trouw aan wie Hem toebeho-ren. De herbouwde Franciscanenkerk in Mostar verkondigt daarom een boodschap die verder reikt dan deze stad. Zij herinnert ons eraan dat wij niet mogen berusten in verdeeldheid en dat wij ongeloof niet met ongeloof moeten beantwoorden. Waar haat heerst, moeten wij de weg van de liefde zoeken. Waar wantrouwen is gegroeid, moeten wij opnieuw leren luisteren. Waar het geloof is verzwakt, moeten wij ons opnieuw aan Christus toevertrouwen. En waar de Kerk verdeeld raakt, moeten wij ons herinneren dat wij niet aan onszelf toebehoren, maar aan Hem die ons heeft geroepen.
Laten wij daarom bidden voor de christenen in Mostar, voor alle mensen die door oorlog en verdeeldheid zijn getroffen, en voor onze eigen geloofsgemeenschap om meer eenheid in Christus. Dat wij streven naar meer onderlinge verbondenheid in Christus. Dat wij niet alleen het geloof kennen maar er ook werkelijk naar leven. Dat wij niet alleen van Christus spreken maar ook laten zien dat wij volgelingen van Christus zijn.
Een kerk kan worden verwoest, maar Christus blijft de hoeksteen. Een gemeenschap kan gewond raken, maar Christus roept haar opnieuw bijeen. En waar mensen zich door Hem laten verenigen, daar wordt zijn Kerk opnieuw opgebouwd. Amen.
